കുടുംബശ്രീ
കുടുംബശ്രീ
ആമുഖം
ദരിദ്രരും ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് വഴുതിവീഴാൻ സാധ്യതയുള്ള കുടുംബങ്ങളെ സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപീകരിച്ച സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജന പ്രസ്ഥാനമാണ് കുടുംബശ്രീ. സ്ത്രീകളുടെ സ്വതന്ത്ര കൂട്ടായ്മകളായ അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ, വാർഡ് തലത്തിലുള്ള ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റികൾ (ADS), പഞ്ചായത്ത് തലത്തിലുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റികൾ (CDS) എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ത്രിതല സാമൂഹ്യ സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
പ്രാദേശിക ഭരണ സംവിധാനത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന, തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന ദാരിദ്ര്യ ലഘൂകരണ പദ്ധതികളെ ഏകോപിപ്പിച്ച് അർഹരായ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് ഫലപ്രദമായി എത്തിക്കുക എന്നതാണ് കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
മാരാരിക്കുളം തെക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കുടുംബശ്രീ
മാരാരിക്കുളം തെക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രസ്ഥാനം ഔപചാരികമായി രൂപീകരിച്ച് സംസ്ഥാന കുടുംബശ്രീ മിഷനിൽ അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത് 2001-ലാണ്.
തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി വിവിധ പരിശീലന പരിപാടികളും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കി.
ജനകീയാസൂത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി കുടുംബശ്രീയുടെ ബന്ധം
ബഹുമാനപ്പെട്ട മാരാരിക്കുളം എം.എൽ.എ ഡോ. തോമസ് ഐസക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആര്യാട്, കഞ്ഞിക്കുഴി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളിലെ സമഗ്ര വികസന പരിപാടികളുടെ ഭാഗമായി കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തകരെ സജ്ജരാക്കുന്നതിനുള്ള പരിശീലന പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
പാലക്കാട് ഐ.ആർ.ടി.സി-യിൽ നടന്ന ത്രിദിന പരിശീലന ക്യാമ്പിൽ പഞ്ചായത്തിലെ കുടുംബശ്രീ ഭാരവാഹികളും പ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്തു. കുടുംബശ്രീ യൂണിറ്റ് തലം മുതൽ സി.ഡി.എസ് തലം വരെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ, തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായുള്ള ഏകോപനം, വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ പങ്കാളിത്തം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വിശദമായ പരിശീലനം ലഭിച്ചു.
സമഗ്ര വികസന ഗ്രാമസഭകൾ
പഞ്ചായത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച സമഗ്ര വികസന ഗ്രാമസഭകൾ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വളർച്ചയിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
- അന്നത്തെ 20 വാർഡുകളിലും പ്രത്യേക ഗ്രാമസഭകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
- ഗ്രാമസഭകൾക്ക് ഉത്സവാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചു.
- പദ്ധതി ചർച്ചകൾ, പരിശീലന പരിപാടികൾ, സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിച്ചു.
- കുടുംബശ്രീ അംഗങ്ങളും കുടുംബാംഗങ്ങളും സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
ശേഷി വികസനവും പരിശീലന പ്രവർത്തനങ്ങളും
സംസ്ഥാനതലത്തിൽ പരിശീലനം നേടിയ നിരവധി റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വിവിധ പരിശീലന പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
പരിശീലന വിഷയങ്ങൾ
- അയൽക്കൂട്ട യോഗങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പ്
- കണക്കുകളുടെ സംരക്ഷണം
- യൂണിറ്റ് തല ഗ്രേഡിംഗ്
- വായ്പ വിതരണം, തിരിച്ചടവ്
- ബാങ്കിംഗ് രീതികൾ
- വോളന്റിയർ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
- ഗ്രാമസഭകളിലെ ഇടപെടലുകൾ
- ADS, CDS സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം
ഈ പരിശീലനങ്ങൾ കുടുംബശ്രീ സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തന മികവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
അഗതി-ആശ്രയ പുനരധിവാസ പദ്ധതി
തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ വഴി നടപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ച അഗതി-ആശ്രയ പുനരധിവാസ പദ്ധതിയുടെ നിർവഹണ ചുമതല കുടുംബശ്രീ സി.ഡി.എസ്-നാണ് ഏൽപ്പിച്ചത്.
പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ
✔ കുടുംബശ്രീ സംഘടനാ ശൃംഖലയുടെ ശക്തീകരണം
✔ സ്ത്രീ ശാക്തീകരണത്തിനുള്ള അനുകൂല സാഹചര്യം
✔ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തം
✔ ഗ്രാമസഭകളിൽ മികച്ച ജനപങ്കാളിത്തം
✔ പരിശീലനങ്ങളിലൂടെ നേതൃത്വ ശേഷി വികസനം
✔ ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജ്ജന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമമായ ഏകോപനം
പ്രധാന വിവരങ്ങൾ
- പദ്ധതി ആരംഭിച്ച വർഷം : 2001
- നിർവഹണ ഏജൻസി : കുടുംബശ്രീ സി.ഡി.എസ്
- ലക്ഷ്യം : സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കുടുംബങ്ങളുടെ പുനരധിവാസവും ജീവിത നിലവാര മെച്ചപ്പെടുത്തലും
